Zanim budowa ruszyła to jeszcze słowa były w ruchu. Słychać było nieporozumienia i próby dogadywania. Słowem nic nie zapowiadało u progu ich wspólnego życia, że w taki sposób załatwią relację. Wraz z nagromadzeniem problemów jedno z nich zaczęło dominować ciszą nad drugim. Drugie, z obawy przed utratą relacji, dokładało swoje milczenie do budowy. Każde po swojej stronie stawiało ciszą kolejny kamień. Cicho sza.

Od czasu do czasu rozszczelniali szpary w murze krótkimi zdaniami:- O której wrócisz? O której się skończy; Co na obiad? Co zawsze; Idziemy na imprezę? Jak trzeba to pójdę; Święta w tym roku u mojej mamy? Ok; Jak w pracy? A jak ma być? Normalnie; Chcesz na urodziny zaprosić kogoś? A po co? Pójdziemy do baru z chłopakami na wieczór.

Coś przedziwnego po cichu zaczyna dziać się w milczącym domu. We własnym domu nie ma z kim porozmawiać o problemach. W domu się o nich nie rozmawia, bo sama chęć rozmowy generuje kolejny problem. Jedno szybko zmienia temat, gdy robi się niewygodnie. Kiedy drugie próbuje wrócić do pierwotnego wątku, natychmiast pojawia się opór. Sama rozmowa zaczyna być traktowana jak problem. Próba poruszenia trudniejszych kwestii niemal zawsze kończy się niezadowoleniem partnera. Ten ze złością zmienia temat i nie pozwala już do niego wrócić. Wokół niewygodnego tematu zapada grobowa cisza. Rozmowa zostaje skutecznie zablokowana. Dialog umiera bez wyraźnego protestu. Poświęca się go w imię przetrwania relacji.

Być może gdyby protest nie ucichł w kluczowym momencie, na samym początku, historia tej relacji potoczyłaby się inaczej. Żyłaby w gwarze rozmów. Frustracja mogłaby zostać wykrzyczana, a ciepły ton głosu czasem znów jednoczyłby oboje. Nie wszyscy jednak potrafią protestować. Boją się głośno przyznać, że coś im nie pasuje, że nie tędy droga, albo zażądać powrotu do nierozwiązanych kwestii. Godzą się na ciszę, która dźwiga zbyt wiele. W milczeniu znoszą swoją bezradność i odgradzają się niemym murem od najbliższej osoby.

Relacja jakoś sobie trwa, ale rozmowy zostają sprowadzone do parteru i siłą rzeczy nie są górnolotne. Relacja nie rozwija skrzydeł i kibluje przy przyziemnych kwestiach. A na dole to twarde reguły rządzą. Jest określona hierarchia i oczywiście ten co blokuje rozmowę jest decydentem. To on wyznacza granice tego, co wolno powiedzieć, a czego nie. Gdy partner próbuje wspomnieć o problemie, zostaje uznany za osobę eskalującą konflikt. Rządzi tu zasada, że zmiana tematu kończy problem. Partner znajdujący się niżej w tej nieformalnej hierarchii szybko wchodzi w tryb: „i tak nic z tego nie będzie”. Skoro jest niżej, bierze na siebie odpowiedzialność za regulowanie napięcia, żeby nic nie wybuchło, żeby ten stojący wyżej znów nie musiał ze złością zmieniać tematu. Każda próba wyciszenia napięcia dokłada kolejny niemy kamień. Każda zmiana tematu, uniemożliwiająca powrót do problemu, dokłada następny kamień do budowy niemego muru między nimi.

Trudno rozmontować taki mur. Spoiły go rozczarowanie i bezradność. Bez pomocy z zewnątrz jest praktycznie nie do ruszenia. Bywa też, że wychodzi na jaw, iż dominujący partner nie chce powiedzieć ani słowa, które mogłoby sprawić, że niemy mur zacznie powoli rozpadać się słowo po słowie. Musiałby wskrzesić dialog. A nie jest mu po drodze ani wyjaśnić, ani zrozumieć sedna problemu.

Dam radę ogarnąć wszystko, jak nie będzie cię w domu co pół roku, wziąć zlecenia, abyś zrealizował się, zająć się chorym rodzicem, zająć się samemu dziećmi, utrzymać ten związek, zapominając o sobie, abyś tylko ty tu miała dobrze – i takie tam różne. Samo stwierdzenie jest na początku bardzo budujące dla wypowiadającego. Buduje się w nim siła, aby podołać życiu, stawić czoła wyzwaniom czy wesprzeć samego siebie w trudnej sytuacji. Moment później przychodzi coś, co pomału będzie rozmontowywać budujące poczucie sprawczości. To może trwać bardzo długo, bo dzień po dniu będzie, zamiast wzmacniać, osłabiać tę pierwotną siłę. Zaczyna dostrzegać w bliskiej osobie coś, czego wcześniej nie chciał widzieć. Być może spodziewał się tego, ale do końca liczył, że nastąpi wspaniałe wybudzenie z dotychczasowych przyzwyczajeń, że bliska osoba ocknie się i po raz pierwszy postawi jego ponad sobą albo przynajmniej zaproponuje układ fifty-fifty. Tak jednak się nie dzieje, bo jak zwykle na jego „dam radę” pojawia się ogromna ulga. Z ulgą odetchnie, uśmiechnie się, jakby samym spojrzeniem wyrażała wdzięczność, i przejdzie dalej do codzienności. Skoro wziął to na siebie, to będzie też konsekwentnie dawał radę. Dla bliskiej osoby dobroć i miłość zaczynają wyglądać tak, że jedna osoba bierze na siebie coraz więcej, a druga odczuwa coraz większą ulgę. Przecież sam mówi, że da radę wszystko udźwignąć, to da.

Ta ulga jest czymś bardzo rujnującym w dłuższej perspektywie. Oczywiście jest tu pewna sprzeczność tego, kto zawsze daje radę. Chce pomóc i jest przyzwyczajony, że jest sprawny i ogarniający. Czuje się przydatny. Ta przydatność w połączeniu z ulgą bliskiego jest czymś, co oddala go od poczucia własnej wartości. Jest wart tyle, ile udźwignie, i nie jest wart odciążenia. Oczywiście nie prosi o odciążenie, bo obawia się reakcji – a nuż nie będzie miał dla kogo dawać rady. To trudne dla tego, kto zawsze daje radę. Zaczyna zwalczać w sobie pragnienie lekkości, a czasem nawet samą myśl o sobie. Jakby były czymś głupim. Czymś, na co nie zasłużył. Wyraz ulgi bliskiego zostaje zapamiętany raz na zawsze. Ta ulga nie odchodzi z życia, ona sobie siedzi w nim długo, czasem do końca życia. Rozsiada się i zaczyna ciążyć. Z czasem przybiera na masie i dociąża, aż zaczyna się mieć ociężałe myśli i ciało. Takie ciężkie życie jak za dwóch.

Ciekawie się robi, jak ten, co zawsze daje radę, sygnalizuje, że mu ciężko, że może to nie tak powinno wyglądać, że w zasadzie nie daje rady w takich warunkach. Przyznaje się do ciężaru pomimo swojej natury. To staje się dla bliskiego niemal niewidoczne, bo jego perspektywa coraz częściej kończy się na tym, że dzięki temu jest mu po prostu lżej. Ten, kto daje radę, znowu oczekuje, wbrew znanemu i zastanemu, że bliski to zrozumie. Nic z tego. W takich uwarunkowaniach bliski widzi rewolucję. Wszystko się wali. Skoro nie protestował, skoro sam powiedział, że da radę, to dlaczego teraz wywraca do góry nogami życie, które do tej pory tak sprawnie działało? Bliski nie widzi możliwości korekty, dla niego to zahacza o zdradę. Robi się gorąco. Barykady z obrażania. Groźby odejścia, skoro tak tu źle temu, kto sam do tej pory chciał dać radę. Bliski czuje się oszukany. Przecież to tak długo się działo, tak się umówili. Teraz ktoś łamie kontrakt, chce zmian w nim kosztem niego. Wydaje mu się to co najmniej nie fair. Trochę można go zrozumieć, że to tak się działo i zastało, ale nie do końca można zrozumieć całkowity brak pochylenia się nad tym wszystkim. Kontrakt był niepisany, ale funkcjonował w życiu dwojga. Tu należy powrócić do tej ulgi na twarzy bliskiego. Można zadać sobie pytanie, czy nie ociera się to już o wykorzystywanie drugiej osoby dla własnej wygody, aby mieć jednak więcej korzyści niż partner i mniej się narobić. Może bardziej pasuje wersja, że nie dał rady być uczciwym kontrahentem. A tamten dał radę wykonywać zobowiązania z kontraktu pomimo takich nierówności stron. Trzeba się liczyć z tym, że bez równości stron umowa może ulec zerwaniu.